Côn trùng gây hại (hay sâu bệnh hại) gây ra những tác hại nghiêm trọng và toàn diện đến đời sống kinh tế ở nhiều lĩnh vực khác nhau, chủ yếu qua các khía cạnh sau:
Đây là lĩnh vực chịu thiệt hại nặng nề nhất:
Giảm năng suất và chất lượng nông sản:
Côn trùng ăn lá, thân, rễ, hoặc quả (như sâu đục thân, sâu cuốn lá, châu chấu, bọ xít, rệp, nhện đỏ...) làm cây trồng bị yếu đi, sinh trưởng kém, giảm khả năng quang hợp, dẫn đến giảm sản lượng và chất lượng nông sản (quả bị biến dạng, hạt lép, củ nhỏ...).
Thiệt hại do sâu bệnh ở Việt Nam có thể chiếm 10 đến 15% sản lượng hằng năm, tương đương số lượng lương thực có thể nuôi sống hàng trăm triệu người trên toàn thế giới.
Tăng chi phí sản xuất: Nông dân phải chi thêm tiền để mua thuốc bảo vệ thực vật (thuốc trừ sâu, thuốc diệt côn trùng), chi phí nhân công và thiết bị để phòng trừ, kiểm soát dịch hại.
Lây lan dịch bệnh: Nhiều loài côn trùng là vật trung gian truyền bệnh (virus, vi khuẩn) nguy hiểm cho cây trồng, gây ra dịch bệnh trên diện rộng, khó kiểm soát.
Ảnh hưởng đến thương mại và xuất khẩu: Nông sản bị côn trùng gây hại hoặc có dư lượng thuốc trừ sâu quá mức sẽ bị giảm giá trị, mất uy tín và có thể bị từ chối tại các thị trường quốc tế, gây tổn thất kinh tế lớn.
Thiệt hại cho vật nuôi: Côn trùng (như ruồi, muỗi, ve, bọ chét) là vật trung gian truyền bệnh nguy hiểm cho trâu, bò, gà, lợn (ví dụ: Dịch tả lợn Châu Phi, Viêm da nổi cục trên trâu bò), làm giảm năng suất (sữa, thịt, trứng) và gây tổn thất kinh tế do gia súc, gia cầm bị bệnh hoặc chết.
Phá hủy công trình xây dựng và đồ gỗ: Mối và mọt gỗ là những loài gây hại nghiêm trọng. Chúng ăn và phá hủy cấu trúc gỗ trong nhà cửa, kho tàng, đê điều, cầu cống, đồ nội thất, thậm chí cả các tài liệu quý giá.
Thiệt hại có thể làm suy yếu độ bền của công trình, cần chi phí sửa chữa, thay thế rất tốn kém và làm giảm giá trị bất động sản.
Thiệt hại hàng hóa lưu kho: Mọt gạo, mọt ngũ cốc, và các loài côn trùng khác phá hoại lương thực, thực phẩm, hàng hóa được lưu trữ trong kho bãi, gây tổn thất cho ngành lương thực, bán lẻ và logistics.
Ảnh hưởng đến uy tín doanh nghiệp: Sự xuất hiện của côn trùng (như ruồi, gián, kiến) trong nhà hàng, khách sạn, cơ sở sản xuất thực phẩm có thể làm mất khách hàng, ảnh hưởng đến thương hiệu, và dẫn đến vi phạm các quy định về vệ sinh an toàn thực phẩm (có thể bị phạt hoặc đóng cửa).
Chi phí phòng chống và xử lý: Doanh nghiệp và hộ gia đình phải đầu tư đáng kể vào các biện pháp kiểm soát dịch hại thường xuyên.
Truyền bệnh cho người: Nhiều loài côn trùng (như muỗi, ruồi, gián) là vật trung gian truyền các bệnh nguy hiểm như sốt rét, sốt xuất huyết, Zika, tả, thương hàn.
Chi phí y tế: Bệnh dịch do côn trùng truyền gây ra gánh nặng lớn về chi phí khám chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe cho cá nhân và toàn xã hội.
Giảm năng suất lao động: Dịch bệnh ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng, dẫn đến giảm ngày công lao động, ảnh hưởng tiêu cực đến tổng sản phẩm quốc nội (GDP).
